UE buduje kosmiczną potęgę. Rusza projekt z 348 satelitami
Europa przyspiesza budowę własnej sieci satelitarnej, która ma uniezależnić ją od zewnętrznych dostawców usług łączności. Projekt IRIS² właśnie wszedł w kluczową fazę, a jego skala będzie jeszcze większa, niż wcześniej zakładano.
IRIS² nabiera rozpędu
Komisja Europejska zakończyła negocjacje z konsorcjum SpaceRISE i podpisała porozumienie wykonawcze dotyczące programu IRIS². To oznacza przejście z etapu planowania do pełnej realizacji jednej z najważniejszych europejskich inwestycji kosmicznych.
Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie konstelacji o dodatkowe 66 satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej. W efekcie cały system będzie liczył 348 satelitów. Z tej liczby 330 trafi na niską orbitę (LEO), a 18 na średnią orbitę (MEO). W planach pozostawiono również możliwość dodania kolejnych elementów przeznaczonych do realizacji specjalnych misji.
Negocjacje trwały od stycznia 2026 roku. W ich trakcie uzgodniono ostateczne parametry programu, w tym konstrukcję systemu, jego przepustowość, harmonogram wdrożenia, budżet oraz zakres inwestycji prywatnych partnerów.
Bezpieczna łączność dla Europy
Dodatkowe satelity nie pojawiły się przypadkiem. Komisja Europejska zdecydowała się zwiększyć możliwości IRIS² w odpowiedzi na pogarszającą się sytuację bezpieczeństwa. Nowa warstwa 66 satelitów ma przede wszystkim wspierać wojsko, służby bezpieczeństwa i ratownictwa.
Według Komisji zwiększy to możliwości bezpiecznej łączności dla instytucji publicznych o około 60% na terenie Unii Europejskiej i o 54% w skali globalnej. Docelowo system ma zapewnić niezależną, odporną na zakłócenia komunikację dla rządów państw członkowskich, służb ratunkowych oraz ochrony infrastruktury krytycznej, także podczas kryzysów.
Pierwsze satelity mają zostać wyniesione na orbitę w 2029 roku. Równolegle będą powstawać naziemne elementy infrastruktury oraz zabezpieczane usługi startowe.
Polska inwestuje setki milionów euro
Za realizację projektu odpowiada konsorcjum SpaceRISE, tworzone przez operatorów SES, Eutelsat i Hispasat. W budowę satelitów zaangażowane będą również największe europejskie firmy z sektora kosmicznego, między innymi Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, OHB oraz Aerospacelab. Program ma jednocześnie otworzyć drogę do udziału mniejszym przedsiębiorstwom i startupom rozwijającym technologie kosmiczne.
Rozbudowa systemu oznacza także wzrost kosztów projektu. Finansowanie ma pochodzić z budżetu UE na lata 2028–2034 oraz dodatkowych wpłat państw członkowskich i krajów uczestniczących. Polska już zadeklarowała udział na poziomie 656 mln euro (2,8 mld zł). Dla porównania Węgry przeznaczą 500 mln euro (2,1 mld zł), a Hiszpania zapowiedziała inwestycję wynoszącą od 1,6 do 2 mld euro (6,9-8,6 mld zł).
Po podpisaniu porozumienia projekt wchodzi w fazę realizacji. Najbliższe lata upłyną pod znakiem produkcji satelitów, budowy infrastruktury naziemnej i przygotowania startów rakiet. Jeśli harmonogram zostanie dotrzymany, od 2029 roku Europa zacznie stopniowo uruchamiać własną, bezpieczną sieć łączności satelitarnej.
