AMD EXPO ULL miało przyspieszyć komputery. Testy studzą emocje
Pomysł był dobry i wszyscy by na nim skorzystali. Niestety, przedsięwzięcie to w obecnych warunkach rynkowych jest nieopłacalne - lepiej zrobić to samemu.
AMD EXPO Ultra Low Latency miało być prostym sposobem na wyciśnięcie dodatkowej wydajności na platformach Ryzen 7000 i Ryzen 9000. Zapowiedziana podczas targów Computex 2026 technologia sprowadza się do gotowych profili z agresywniej ustawionymi subtimingami, bez konieczności ręcznego strojenia RAM-u w BIOS-ie. AMD mówiło o nawet o 13% wyższych FPS. Niestety, realnie wygląda to mniej spektatularnie.
Mowa o lepiej dobranym tRRD, tFAW, tWTR, tWR oraz tRFC
Niemiecka redakcja HardwareLuxx sprawdziła zestaw G.SKILL Trident Z5 NeoX RGB DDR5-6000 z timingami CL 36-36-36-76. W teorii mowa o pamięciach lepiej selekcjonowanych i mocniej zoptymalizowanych dla opóźnień dalszego rzędu. W praktyce różnice w grach okazały się niewielkie. Najlepszy wynik zanotowano w F1 25, gdzie zestaw ULL był o 4,2% szybszy od standardowego DDR5-6000 CL 26. W Cyberpunku 2077 przewaga wyniosła około 3,7%. W Arc Raiders, Baldur's Gate 3 i Counter-Strike 2 trudno już mówić o sensownym wzroście wydajności.
Ciekawiej wygląda test w programie AIDA64, gdzie przepustowość zapisu była wyższa o 9,4% względem zwykłego profilu EXPO. Odczyt i kopiowanie danych pozostały jednak na bardzo podobnym poziomie. Innymi słowy, AMD EXPO ULL działa, ale nie robi z komputera nowej, mocarnej maszyny.
Największym problemem jest cena. Dostępność zestawów ULL w Europie pozostaje niewielka, ale można je już kupić w Ameryca i Azji. Testowany zestaw G.SKILL kosztuje obecnie 530 dolarów (ok. 2005 złotych), czyli tylko 20 dolarów więcej niż podobny komplet bez ULL. To jeszcze da się przełknąć. Gorzej wyglądają szybsze warianty, bo zestaw Trident Z5 NeoX DDR5-6000 CL 28 to już wydatek 1030 dolarów, a CL 26 to 1150 dolarów - kolejno 3896 i 4351 złotych. A cały czas mówimy tylko o komplecie 2 x 16 GB.
Tym samym chociaż nowość od AMD jest ciekawa dla mniej technicznych osób, to trafia na rynek w fatalnym momencie. Niedobory DRAM podniosły ceny podzespołów PC, a dopłata za kilka procent wydajności będzie dla większości graczy mało atrakcyjna. Zwłaszcza że taki efekt można często uzyskać ręcznie, poświęcając czas na własne strojenie pamięci.
